Antik Mezopotamya’nın Büyük Şehirleri

Daha önce Antik Mezopotamya tarihi ile ilgili zaman çizelgesi (timeline) paylaşmıştım. Orada bir çok büyük şehirlerden bahsettim. Bu yazıda o şehirlerin neresi olduğu, tarihi önemi ve günümüzde nerede bulunduğuyla ilgili bilgileri paylaşacağım.

Sümer Devleti’nin Merkezi: Uruk

Uruk, Dünya tarihinin ilk büyük şehirlerinden bir tanesidir. Bir zamanlar Sümer uygarlığının merkezi olan Uruk tahminen 80.000 kişilik bir nüfusa sahipti ve MÖ 2900 yıllarında en tepe noktasına ulaşmıştı. Uruk Fırat Nehri kıyısındaki güney Mezopotamya’da bulunuyordu. İleri çiftçilik ve sulama teknikleri nedeniyle bu kadar büyümeyi başardı. Yiyecek zenginliği şehri zenginleştirdi. Uruk’un en ünlü kralı Gilgamesh’tir.

 

Akad İmparatorluğu’nun Merkezi: Akkad

Akad İmparatorluğunun Haritası (Akkad şehri aslında tam belli değil)

Akkad şehri, dünyanın ilk imparatorluğu olan Akkad İmparatorluğu’nun merkezi idi. Büyük Sargon’un önderliğinde Akkad halkı Sümer şehir devletlerinin çoğunu fethederek Mezopotamya’nın denetimini ele geçirdi. Akkad Dili, Sümer’in yerini aldı ve bölgenin Babil ve Asur İmparatorluklarına giren ana dili olmaya devam etti. Arkeologlar halen Akkad şehrini bulamamışlar ve bulunduğu yerden emin değiller. Muhtemelen Dicle Nehri’nin hemen doğusunda bulunan Güney Mezopotamya’da bulunuyordu.

 

Asur İmparatorluğu’nun İlk Başkenti: Asur

Kuzey Mezopotamya’da, Dicle nehri batı kıyısında bulunan Assur, Asur İmparatorluğu’nun ilk başkenti oldu. Diğer şehirler daha sonra Asur İmparatorluğu’nun başkenti olarak ele alsalar da, Assur daima imparatorluğun dini merkezi olarak tanınmaktadır. Assur, Asurilerin başlıca tanrısı olarak seçildi.

 

Babil İmparatorluğu’nun Başkenti: Babylon

Babylon, Babil İmparatorluğunun başkenti ve merkezi idi. Dağ başında, Babylon, nüfusu 200.000 kişiyi aşan dünyanın en büyük şehriydi. Hammurabi ve Nebukadnezar gibi kralların yanı sıra Antik Dünya’nın Yedi Harikasından biri olan Babil’in efsanevi Asma Bahçeleri ev sahipliği yaptı. Babylon, Fırat nehrinin kıyılarında Mezopotamya’nın merkezinde yer almaktadır. Bugün kentin kalıntıları, Irak’ın Bağdat kentinin yaklaşık 50 mil güneyinde bulunabilir. Babil, İncil’de birkaç kez bahsedilmektedir.

 

Asur İmparatorluğu’nun 2. Başkenti: Nimrud

Nimrud M.Ö. 13. yüzyılda Asur İmparatorluğu’nun başkenti oldu. Kent daha sonra harabe haline gelmiş olsa da, II. Kral Ashurnasirpal kenti yeniden kurdu ve M.Ö. 880’de yeniden Asur başkenti yaptı. Nimrud, antik tarihte inşa edilmiş en görkemli sarayların bazılarına ev sahipliği yapıyordu. III. Shalmaneser Sarayı, 12 dönümlük alanı kaplar ve 200’den fazla odaya sahiptir.

 

Asur İmparatorluğu’nun 3. Başkenti: Nineveh

Asur İmparatorluğunun en büyük şehri Ninova idi. Asur İmparatorluğu’nun başında dünyanın en büyük kenti oldu. Kent büyük ölçüde M.Ö. 700 civarında Kral Sennacherib’in yönetiminde inşa edilmiştir. Ninova’nın surları 7 kilometrekarelik bir alanı kapladı ve 15 kapısı vardı. Şehrin farklı bölgelerine su getiren 18 kanal vardı.

Nineveh, Asur İmparatorluğu’nun son büyük kralı olan Kral Aşurbanipal’e ev sahipliği yapıyordu. Onun egemenliği altında, 20.000’den fazla kil tableti barındıran müthiş bir kütüphane inşa edildi. Mezopotamya hakkında bildiklerimizin çoğu bu tabletlerden geliyor.

Nineveh de Jonah ve İncil’den Balina hikayesi ile ünlüdür . Hikaye, Tanrı, Jonah’a Nineveh’e gitmesini söyler, ancak Jonah reddeder. Jonah daha sonra Tanrı’dan kaçmaya çalışır, ancak büyük bir balık tarafından yutulur ve kıyıya tükürür. Jonah daha sonra Tanrı’ya itaat ederek Nineveh’e gider. Aynı hikaye İslam dininde de yer almaktadır. Tek fark Jonah yerine Hz. Yunus’tur.

 

Pers İmparatorluğu’nun Başkenti: Persepolis

Persepolis, Pers İmparatorluğunun başkenti olan bir şehirdi. Aslında Persepolis Yunanca’dır ve Pers Şehri anlamına gelmektedir. Şehir, M.Ö. 515 civarında Cyrus Büyük tarafından yaptırılmıştır. Darius I ve Xerxes gibi diğer krallar sarayı ve diğer binaları tamamladı. Şehir güneydoğu İran’da bulunuyordu.

Şehrin büyük kısmı arkeologlar tarafından yeniden yapılandırılıyor. Yapılardan bazıları Gate of All Nations, Taht Salonu ve Apadana Sarayı’dır.

Pin It on Pinterest