Bilimsel Hipotez, Model, Teori ve Kanun ve Örnekleri

Kelimelerin bilimde kesin anlamları vardır. Örneğin, ‘teori’, ‘kanun’ ve ‘hipotez’ hepsinin aynı anlamı taşımıyor. Bilimin dışında, bir şeyin ‘sadece bir teori’ olduğunu söyleyebilirsiniz; bu varsayım, gerçek olabileceği veya olmayabileceği anlamına gelir. Ancak bilim de bu kadar basit değildir.

TopluBilgi olarak bu makalede bilimsel hipotez, bilimsel model, bilimsel teori ve bilimsel kanun terimlerine odaklanacağız.

Bilimsel Hipotez Nedir ve Bilimsel Hipotez Örneği

Bilimsel Hipotez, gözlem yoluna dayanan bilinçli tahminlerdir. Sebep ve sonuç oldukça önemlidir. Genellikle, bir hipotez deney veya daha gözlem yoluyla desteklenebilir veya çürütülebilir. Bir hipotez kanıtlanmış olabilir, ancak kesin doğru olduğu kanıtlanamaz.

Hipotez Örneği: Diyelim elinizde iki saksı ve iki farklı tür bitki var. Bunlardan biri gayet canlı iken diğeri gün geçtikçe çürümektedir. Temel sorun çiçek neden çürüyor? Bunun için farklı farklı hipotezler üretebilirsiniz. Örneğin çok su verdiğinizden dolayı. Çok fazla güneş ışığı aldığından dolayı. Daha sonra bunları gözlem yoluyla denersiniz. Ancak şunu da unutmamalısınız ortaya koyduğunuz her hipotez doğru olmayabilir.

Bilimsel Model Nedir ve Bilimsel Model Örneği

Bilimsel Model, çoğu zaman karmaşık kavramları açıklamak için geliştirilirler. Bunlar yanardağ ya da atom modeli gibi fiziksel model olabilir ya da hava tahmini algoritmaları gibi kavramsal model de olabilir. Bir model, gerçek anlaşmanın tüm ayrıntılarını içermez ancak geçerli olduğu bilinen gözlemleri içermelidir.

Bilimsel Model Örneği: Bohr Atom modeli, elektronların çekirdeğin etrafındaki yörüngelerde hareket ettiğini söyler. Gerçekte, elektronların hareketi karmaşıktır, ancak model, protonları ve nötronları bir çekirdek oluşturduğunu ve elektronların çekirdeğin dışında hareket etme eğiliminde olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Bilimsel Teori Nedir ve Bilimsel Teori Örneği

Bilimsel Teori, tekrarlanan testlerle desteklenen bir hipotez veya hipotez grubunu özetler. Bir teori, itiraz edecek hiçbir kanıt olmadığı sürece geçerli olur. Bu nedenle teoriler kanıtlanmış olabilir. Temel olarak, bir hipotezi destekleyecek kanıt birikirse, hipotez bir fenomen için iyi bir açıklama olarak kabul edilebilir.

Bilimsel Teori Örneği: 30 Haziran 1908’de Sibirya’nın Tunguska kentinde yaklaşık 15 milyon ton TNT’nin patlamasına eşdeğer bir patlama olduğu bilinmektedir. Patlamaya neden olan şey için birçok hipotez öne sürülmüştür. Teorilerden biri de bunun dünya dışı bir olaydan kaynaklandığı, insan yapımı olamayacağı yönündedir. Bu teori gerçek mi? Hayır. Ancak olay kayıtlı bir olgudur ve elde edilen bulgulara göre genel teori olarak kabul edildi. Peki bu teori daha sonra yanlış gösterilebilir mi? Evet.

Bilimsel Kanun Bedir ve Bilimsel Kanun Örneği

Bilimsel Kanun, gözlem ve deneylerle iyi desteklenip kanıtlanmış matematiksel prensiptir. Bilimsel yasalar hiç bir kuşkuya yer vermeyecek kadar doğru desteklere ve kanıtlara sahip olmalıdır. Bilimsel kanunlar bir şeyleri açıklar ancak bunları tanımlamaz. Bilimsel Kanun (Yasa), bilimde az kullanılır ve çoğu yasa yalnızca sınırlı koşullarda geçerlidir.

Bilimsel Kanun Örneği: Bilimsel kanunlara verilebilecek örneklerden biri de daha önce hakkında yazdığımız Newton’un Hareket Kanunları‘dır.

 

Pin It on Pinterest