Çin, Sarı Deniz (Yellow Sea)

Daha önce Sarı Irmak hakkında bilgiler paylaşmıştık. Bu yazımızda yine Çin’de yer alan ve Sarı Deniz ya da Yellow Sea olarak adlandırılan denizden bahsedeceğiz.

Çin’de yer alan bu denizin suyu Altın Sarı’sı renktedir. İsmini de buradan almaktadır. Tip olarak marjinal ya da ayrık deniz olarak bilinmektedir. (Karadeniz gibi – kısmen veya tamamen kapalı) Sarı Deniz, Kore yarım adası ile Çin arasında yer almaktadır. Temel olarak Doğu Çin Denizi’nin kuzey kesimidir. Aşağıdaki haritadan görebilirsiniz.

Kore ve Çin arasında yer alan Sarı Deniz haritası

Bohai Denizi hariç Sarı Deniz, kuzeyden güneye doğru 960 kilometreye ulaşıyor. Doğudan batıya 700 kilometre civarındadır. Toplamda 380.000 kilometre karelik bir alanda yer alan Sarı Deniz derin bir deniz değildir. En derin yeri 152 metre olup ortalama olarak 44 metre derinliğe sahipti.

 

Sarı Deniz’in Oluşumu: Bilim insanlarına göre günümüzden yaklaşık 10.000 yıl önce son buzul çağında oluşmuştur. Buz Devri sırasında deniz seviyeleri çarpıcı bir şekilde yükseldi ve bugün Sarı Deniz’in bulunduğu kıta sahanlığının bir bölümü yükselen deniz seviyeleri ile sular altında kaldı.

Sarı Deniz, Gerçekten Sarı mı? Merak edilen sorulardan biridir. Çünkü bazen rengi ile ismi aynı olmaz. Örneğin Karadeniz gerçekten siyah mıdır? Hayır. Ama Sarı Deniz, Karadeniz’den farklı olarak gerçekten sarı (altın sarısı) renktedir.

Sarı Deniz Neden Sarı Görülüyor? Gerçekten sarı renkte olan bu denizin böyle görünmesi 2 temel etmene bağlıdır. Bunlardan ilki bu denize akan nehirler geçtikleri bölgelerdeki kumu Sarı Deniz’e taşıyor. Bu kısmen sorumludur. Bir diğer etmen ise Gobi Çölü kaynaklı fırtınalardır. Burada meydana gelen fırtınalarla beraber taşınan çöl kumu Sarı Deniz’e kadar uzanıyor ve denizin sarı olmasına neden oluyor.

Sarı Deniz’deki Adalar Güney Kore’ye Bağlı: Sarı Deniz’de bir kaç tanesi büyük olmakla beraber bir çok ada bulunmaktadır. Bunlar Baengnyeongdo, Anmado, Deokjeokdo, Daebudo, Ganghwado, Gageodo, Heuksando, Hauido, Jejudo, Hongdo, Jindo, Muuido, Silmido, Sido, Wando, Sindo, Yeonpyeongdo ve Yeongjongdo adaları olup tamamı Güney Kore’ye bağlıdırlar.

İklim açısından Sarı Deniz,  Kasım ayından başlamak üzere Mart ayında biten kuzey muson yağışlarının etkisi altındadır. Kış aylarında, Sarı Deniz’in güney kesimlerinde ortalama sıcaklık 3 ° C civarında kalırken kuzey kısımlarındaki sıcaklıklar ortalama -10 ° C’ye düşer.  Haziran’dan Ekim’e kadar geçen yaz aylarında sıkça tayfunlar olur. Yaz aylarında iklim genellikle ılıktır. Yıllık yağış kuzeyden güneye değişir. Kuzeyde yılda 500 mm, güneyde 1.000 mm’ye kadar ulaşır.

Sarı Deniz  Yaşam Alanı: Özellikle yosun bakımından oldukça zengindir. Yaz aylarında özellikle deniz yüzeyinde mavi-yeşil algler yuvarlar kavisler oluşturur. Bununla birlikte bu türler çoğunlukla güney kesimlerde daha çok bulunmaktadır. Bununla birlikte  özellikle midye gibi bir çok deniz kabuklusu da Sarı Deniz’de yaşıyor. Deniz kaplumbağaları ve diğer deniz memelileri eskiden kaçak avcılık nedeniyle azalsa da günümüzde bu deniz korunmakta ve onlar için daha güvenlikli bir alan haline gelmiş durumda.

 

Kaynaklar:

wikipedia.org
http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/aec.12211/full
http://wwf.panda.org/what_we_do/where_we_work/yellow_sea/
https://en.wikipedia.org/wiki/Yellow_Sea

 

 

Etiketler:,

Pin It on Pinterest