Hücre Çekirdeği (Nukleus) Hakkında Bilgi

Hücre Çekirdeğinin Yapısı

Hücre çekirdeği, Hücre çekirdeği, hücrenin kalıtsal bilgisini içeren ve hücrenin büyümesini ve üremesini kontrol eden, zarlara bağlı bir yapıdadır. Bir ökaryotik hücrenin komuta merkezi ve genelde bir hücredeki en önde gelen organeldir. Hücre çekirdeği sadece ökaryotik hücrelerde bulunur.

Hücre Çekirdeği’nin Özellikleri

Hücrenin çekirdeği, çekirdek zarı adı verilen çift bir zar ile bağlıdır. Bu zar, çekirdeğin içeriğini sitoplazmadan ayırır. Hücre zarı gibi çekirdek zarı da fosfolipidlerden oluşur. Bu zar çekirdeğin şeklini korumaya yardımcı olurken aynı zamanda barındırdığı gözenekler sayesinde çekirdeğin içine ve dışına molekül akışını düzenleme konusunda da yardımcı olmaktadır.

Çekirdek, kromozomların bulunduğu organeldir. Kromozomlar kalıtım bilgisini içerir ve hücre büyümesi, hücre gelişimi, hücre üremesi gibi talimatları da içeren DNA’lardan oluşur. Bir hücre dinlenirken yani bölmediği zamanlarda; kromozomlar, kromatin adı verilen uzun bir yapı halindedir.

Hücre Çekirdeği Plazması

Nükleoplazma olarak da bilinen Çekirdek Plazması, çekirdek zarı içinde bulunan jelatinimsi bir maddedir. Karyoplazma olarak da adlandırılan bu yarı sulu malzeme kısmen sitoplazmaya benzemektedir. Bu plazma ağırlıklı olarak çözülmüş tuzlar, enzimler ve içindeki organik molekülleri askıda tutan sudan oluşmaktadır.

Çekirdek ve kromozomlar, çekirdek içeriğini koruyan  çekirdek plazmasıyla çevrilidir. Nükleoplazma, çekirdeğin şeklini korumaya yardımcı olarak da desteklemektedir. Ayrıca, nükleoplazma, enzimler ve nükleotidler (DNA ve RNA alt birimleri) gibi birimler için çekirdek boyunca taşınabilen bir ortam sağlar .

Maddeler, sitoplazma ve nükleoplazma arasında nükleer gözenekler vasıtasıyla değiştirilir.

Hücre Çekirdeğinin Genel Yapısı

Hücre Zarı – Hücre zarı iki ayrı birimden oluşur: dış zar ve iç zar. Zar, çekirdeği hücre içindeki sitoplazmanın geri kalanından korur ve çekirdeğin içindeki özel moleküllerin dışarı çıkmasını önler.

Nükleolus (Çekirdekçik) – Çekirdekte çoğunlukla ribozomlar ve RNA üreten büyük bir yapıdır.

Nükleoplazma – Nükleoplazma çekirdeğin içine dolan sıvıdır.

Kromatin – Kromatin proteinlerden ve DNA’dan oluşur. Hücrenin bölünmesinden önce kromozomlara dönüşürler.

Gözenek – Gözenekler, hücre zarının içinde bulunan küçük kanallardır. Küçük moleküllerin, haberci RNA molekülleri gibi, geçmesine ancak çekirdeğin içinde daha büyük DNA moleküllerinin tutulmasına izin veriyorlar.

Ribozom – Ribozomlar çekirdeğin içinde yapılır ve daha sonra protein üretmek için çekirdeğin dışına gönderilir.

Nükleolus (Çekirdekçik)

Çekirdekçik denilen bu yapı hücre çekirdeğinin iç kısmında bulunur. Nükleolus herhangi bir zara sahip değildir. Çekirdekçiğin içerisinde özel proteinler ve RNA vardır. Ribozom ile ilgili olayları koordine eder. Çekirdekçik, ribozomal RNA alt birimleri transkribe edilerek ribozomları sentezlemeye yardımcı olur . Bu altbirimler, protein sentezi sırasında bir ribozom oluşturacak şekilde birleşirler.

Protein Sentezi

Çekirdek , haberci RNA (mRNA) kullanılarak sitoplazmadaki protein sentezini düzenler . Messenger RNA, protein üretimi için bir kalıp görevi gören transkribe edilmiş bir DNA segmentidir. Nükleusta üretilir ve çekirdek zarındaki gözenekleri aracılığıyla sitoplazmaya gider. Sitoplazmada ribozomlar ve transfer RNA adı verilen başka bir RNA molekülü mRNA’yı protein üretmek için çevirir.

 

Pin It on Pinterest