Jeju Haenyeo Kültürü – Güney Kore

Muhtemelen UNESCO (Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü) Dünya Miras Listeleri hakkında birşeyler duymuşsunuzdur. İlk başta sadece somut olanların (bina, müze, antik yapı vs) bir listesinin tutulduğunu sanırdım. Meğerse UNESCO aynı zamanda soyut olan kültür listesi de tutuyormuş. Bunlardan biri de Jeju Haenyeou Kültürü.

Jeju Haenyeo Kültürü, dalgıç kadınların gelirleri için yaptıkları işten ortaya çıkan bir Güney Kore kültürüdür.

Jeju Adaları Hakkında

Jeju Adaları Üstten Görünüş Jeju Adaları Haritası

Kore’lilerin Jejudo dediği ama İngilizce’de Jeju Island (Jeju Adaları) olarak bilinen yer Kore Yarımadasının en büyük adalarından biridir. Ada , Jeolla’nın güneybatısında , Kore Boğazı’nda yer almaktadır . Adada doğal Dünya Mirası Alanı olan Jeju Volkanik Dağı ve Lava Boruları (tüneller) bulunuyor.

“Tanrıların Adası” olarak bilinen Jeju Adası özellikle Koreliler ve Japonlar için önemli bir seyahat merkezi halindedir. Özellikle Koreli yeni evliler için en iyi balayı destinasyonlarından biri olmaya devam ediyor.

Ada volkanik kayalar, sık yapışlar ve ılıman iklim yapısıyla neredeyse Hawai Adalarının bir kopyası gibi duruyor. Ada ziyaretçilere bir çok etkinliği yakalama fırsatı sunuyor. Okyanusta gün batımı izleme, Halla-san’da yürüyüş ( Güney Kore’nin en yüksek noktası), gün doğumunu izleme, Görkemli şelaleler, Binicilik ya da isterseniz kumsalların tadını çıkarabilirsiniz.

Jeju Adaları ve Haenyeo Mesleği

Jeju adalarında yaşayan yerliler için eskiden önemli bir meslekti: Haenyeo. Jeju sakinlerinin okyanus tabanından kabuklu deniz hayvanlarını toplamaya ne zaman başlanıldığı kesin olarak bilinmemektedir. Arkeologlar, M.Ö. 300 yıllarına kadar kabuklu deniz hayvanları toplayıcılarına ilişkin kanıtlar bulmuşken daha resmi kayıtlarda ise ilk defa 1460 yılındaki belgede görülmüştür. Tarihten beri erkeklerin asıl uğraşı ve Jeju yerlilerinin başlıca geçim kaynağı olan bu meslek 1600’lü yıllara kadar erkek işi olarak görülüyordu. 1600 ve sonrasında ise kadınlar da bu işe el attı.

Neden kadınlar bu işe başladı açıkçası çok net değil. Bu konu ile ilgili çeşitli teoriler mevcut. Örneğin bir teoriye göre çeşitli savaşlar esnasında Jeju adalarındaki erkek nüfusunun azalması ve çalışabilen erkeklerin adadan ayrılmasının kadınların bu işe el atmasını gösterirken. Bir başka teoriye göre ise  kadınların kazançlarının, bu dönemde Kore kralının verdiği ağır vergilerden muaf tutulması olabilir. Yani ortada kesin bir neden yok ama bilinen bir gerçek var ki o da Haenyeo (kabuklu deniz hayvanı toplayıcılığı) mesleğini şuana kadar sürdürenler sadece kadınlar.

Haenyeo’nun Dalgıç Kadınları

Bahsettiğimiz gibi şuan Haenyeo mesleğini kadınlar sürdürüyor. Ayrıca bu meslek sadece ekonomik olarak değil artık bir gelenek ve yaşam biçimi olarak devam ediyor. Eskiden bu meslekle uğraşan çokça kadın olmasına rağmen küreselleşen dünya ile birlikte neredeyse yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Zaten bu tehlike onu UNESCO miras listesine aldırmada oldukça etkili olmuştur.

Haenyeo kadınları tüpsüz olarak denizin dibine dalarlar ve kabuklu deniz hayvanlarını toplamaya çalışırlar. Bu mesleği icra eden kadın sayısı oldukça azalmış. Çoğu zaman bir gelenek olarak bakılıyor. Ayrıca her isteyen Haenyeo kadını olamıyor. Bunun için eğitim almak lazım ama eğitimden önce diğer Haenyeo kadınlarından onay almak lazım.

Haenyeo olarak bilinen dalıcılar, deniz kestanesi ve abalone hasat etmek için günde yedi saat çalışmak üzere tüp olmadan 30 fit kadar su altına batırırlar. Her dalış esnasında nefeslerini bir dakika veya daha fazla tutarlar ve yüzeye çıkmak için ise her biri kendine özgü bir ıslık sesi çıkarır. Dalışlar başlamadan önce deniz tanrıçasına dualar edilir. Kültür, adadaki kadın statüsünün yükseltilmesinde önemli bir rol oynamıştır; kadınlar bu ailelerde birincil para kazananlardır ve haenyeo , jeju adalarının simgesi haline gelmiştir.

Son olarak 2014’te 9 haenyeo kadını dalış yaparken yaşamlarını yitirdikten sonra söylenen bir söz:

Nefesimizi tutarken ölüler gibiyiz ve para kazanıyoruz, şanslıysak harcamak için dünyaya geri dönüyoruz.

 

 

Pin It on Pinterest