Karbon Monoksit Zehirlenmesi Nedir? Belirtileri, Riskleri ve Korunma Yöntemleri

Daha çok kış aylarında rastlanan Karbon monoksit zehirlenmesi aslında herhangi bir zamanda da yaşanabilir. Genelde halk arasında soba zehirlenmesi olarak da bilinen Karbon monoksit zehirlenmesinin ne olduğu, karbon monoksit zehirlenmesinde hangi belirtilerin ortaya çıktığı, bazı risk grupları ve faktörleri hakkında çeşitli bilgileri aşağıda bulabilirsiniz.

Karbon Monoksit Zehirlenmesi Nedir?

Karbon monoksit, tatsız, renksiz, kokusuz bir gazdır ve iç mekan hava kirliliğinin korkunç bir kaynağıdır. Genellikle “görünmez katil” olarak adlandırılır. Bu gaz; gaz, odun, propan, odun kömürü veya diğer yakıtların yanmasıyla ortaya çıkmaktadır. Bir otomobil, ısıtıcı, şömine, ızgara, soba, fener veya fırınlarda yakıt yakıldığında esnada ortaya çıkar.

Karbon monoksit zehirlenmesi, adından da anlaşılacağı üzere karbon monoksit (CO) gazıyla olan etkileşim sonucu meydana gelir. Yani karbon monoksit’i soluyarak zehirlenebiliriz. büyük organ hasarına ve hatta ölüme neden olmak için sadece birkaç dakika yüksek karbonmonoksit maruziyeti gerekir. Karbon monoksit’in bu kadar zehirli olmasının ve öldürücü etkiye sahip olmasının asıl nedeni gazın etraftaki oksijenleri alıp kendini karbon dioksit gazına dönüştürmeye çalışmasından kaynaklanmaktadır. Yani siz karbon monoksit gazına maruz kaldığınızda havadaki ve vücudunuzdaki oksijen miktarı gittikçe azalmaktadır. Bu da kalp ve beyin gibi hayati organların olumsuz yönde etkilenmesine yol açar.

Karbon Monoksit Zehirlenmesinin Belirtileri Nelerdir?

Karbon monoksit zehirlenmesi yaşadığınızı nasıl anlarsınız? Karbon monoksit zehirlenmesi nasıl anlaşılır gibi bazı sorularınız olduğunuzun farkındayız. Karbon monoksit zehirlenmesi çeşitli yoğunluklarda farklı belirtilere ve semptomlara neden olmaktadır:

Düşük yoğunluklu karbon monoksite maruz kaldığınızda ortaya çıkan belirtiler:

  • Baş ağrısı
  • Mide bulantısı
  • Baş dönmesi
  • Halsizlik
  • Kafa karışıklığı
  • Yön duygusu bozukluğu

Yüksek yoğunluklu karbon monoksit gazına maruz kalmak ya da uzun süre maruz kalmak daha komplike belirtilere neden olabilir:

  • Uyuya kalma
  • Kafa karışıklığı
  • Mide bulantısı
  • Anksiyete veya depresyon
  • Kusma
  • Görme bozukluğu
  • Bozulmuş koordinasyon
  • Yer Yön duygusunda bozulmalar

Bunlar yetişkinlerde ve çocuklarda karbon monoksit zehirlenmesinin sık görülen semptomlarıdır. Evcil hayvanlarda, karbon monoksit zehirlenmesinin erken belirtilerinden biri olarak baş ağrılarının olup olmadığı belirsizdir. Köpeğinizin veya kedinizin kafası karışmışsa, uyuşuksa veya nefes almakta zorlanıyorsa, bunlar zehirlenme belirtileri olabilir.

Bazen karbon monoksit zehirlenmesi hızlı bir şekilde gerçekleşir, ancak genelde zehirlenme yavaştır ve CO maruziyetinin düşük seviyelerde olduğu haftalar hatta aylar boyunca ortaya çıkabilir. Zehirlenme bu şekilde yavaş olduğunda, karbonmonoksit zehirlenmesi belirtileri grip belirtilerine benzer olabilir ve yorgunluk, baş ağrısı, bulantı ve kusmayı içerir. Düşük seviyelerde karbondioksit gazına uzun süre maruz kalma, hafıza sorunları, uyuşukluk, görme bozuklukları ve kötü uyku da dahil olmak üzere fiziksel bazı semptomlara yol açabilir.

Karbon Monoksit Zehirlenmesinin Nedenleri ve Risk Faktörleri

Karbon monoksit zehirlenmesinin bazı olası nedenleri mevcuttur:

  • Şömine
  • Yakıt ile çalışan ısıtıcılar
  • Fırın
  • Gaz sobası veya set üstü ocak
  • Jeneratör
  • Araba veya kamyon garajında çok fazla vakit geçirme
  • Gaz ısıtıcıları ile çalışan eğlence araçları
  • Su ısıtıcıları

Amerika CDC (Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezi) merkezine göre herkes karbon monoksit zehirlenmesi riski altındadır. Bebeklerin, yaşlıların, kronik kalp hastalığı olan kişilerin, aneminin veya solunum problemlerinin karbon monoksit gazından hastalanma olasılığının daha yüksek olduğunu söylüyorlar.

Karbon monoksite maruz kalmak, aşağıdaki kişiler için daha çok tehlikeli olabilir:

Doğmamış bebekler: Doğmamış bebeklerin karbon monoksit zehirlenmesi nedeniyle daha fazla zarar görme riski vardır; çünkü fetal kan hücrelerinin, yetişkin karbon hücrelerinden daha kolay karbon monoksit aldıkları bilinmektedir. Daha spesifik olmak gerekirse, karbon monoksitin fetal hemoglobine anneden % 10 ile 15 daha yüksek bir seviyede bağlandığı söylenir.

Çocuklar: Küçük çocuklar ortalama yetişkinlerden daha sık nefes alırlar, bu da karbonmonoksit zehirlenmesi riskini artırabilir. Daha küçük boyutları ve hala büyüyüp geliştikleri gerçeğinden dolayı, aynı zamanda gelişimsel bozukluklar da dahil olmak üzere daha büyük hasar riskine sahip olduklarına inanılmaktadır.

Anemi Hastaları: Kansızlık olarak da bilinen anemi hastalığı karbon monoksit zehirlenmesine daha yatkın değildir ama bu anemi olan insanlar için daha zararlıdır. Bu hastalarda kırmızı kan hücresi daha az olduğundan daha fazla etkilenirler. Sonuç olarak da az olan kırmızı kan hücreleri daha da azalmaktadır.

Kronik Kalp Hastaları: Karbonmonoksit zehirlenmesinin özellikle kalbi etkilediği bilinmektedir, Çünkü koroner kalp hastalığı olanlarda zaten zayıflamış bir kalbi olan insanların karbon monoksit zehirlenmesinden zarar görme riski hem fazla hem de tehlikelidir.

Solunum Problemleri: Karbon monoksit, astımı olan insanlar gibi solunum sorunları olan kişiler için bilinen bir tetikleyicidir.

Yaşlı İnsanlar: Yaşlı insanların karbon monoksit zehirlenmesinden beyin hasarı geliştirme olasılığı daha yüksektir. Ek olarak, 65 yaşın üzerindeki kişilerin daha ciddi bir karbon monoksit zehirlenmesi olgusuna yatkın hale gelebilecek bir solunum veya kalp rahatsızlığına sahip olma olasılıkları daha yüksektir.

Karbon Monoksit Zehirlenmesi Nasıl Önlenir?

Karbon monoksit zehirlenmesi semptomları hafif olabilir, ancak karbonmonoksit zehirlenmesinin olabileceğine dair herhangi bir şüpheniz varsa, hayatı tehdit eden bir tıbbi acil durum olarak düşünmelisiniz. Karbon monoksit zehirlenmesi için evde yapılacak doğal bir tedavi yoktur, ancak ilk etapta bunu önlemek için en iyi, uzman tavsiyelerinden bazıları şunlardır:

Karbon Monoksit Dedektörleri

Karbon monoksit nasıl kokuyor? Korkunç gerçek şu ki, karbon monoksit kokusuz bir gazdır! Bu yüzden karbon monoksit dedektörleri inanılmaz derecede gereklidir ve bulunması zor değildir. Karbon monoksit dedektörlerini online olarak da bulabilirsiniz, ancak her zaman bir test laboratuvarı tarafından onaylanmış bir dedektör satın aldığınızdan emin olun.

Karbon Monoksit Dedektörleri Alarm Verirse Ne Yapılmalı?

Bir karbon monoksit dedektörüne sahip olmak zehirlenmeyi önleme için çok önemlidir, ancak bir karbonmonoksit alarmı çalarsa ne yapılacağını bilmek de hayati önem taşır:

  • Karbonmonoksit alarmını asla göz ardı etmeyin ve gaz kaynağını bulmaya çalışmayın.
  • Hemen dışarıya, temiz havaya çıkın.
  • Acil servis veya itfaiyeyi arayın.
  • Evdeki ya da bulunduğunuz ortamdaki herkesin çıktığından emin olmak için sayım yapın.
  • Acil müdahale ekipleri size izin verene kadar binaya / ortama tekrar girmeyin.

Otomobillerde Karbon Monoksit Zehirlenmesinin Önlenmesi

Karbon monoksit gazı kapalı ortamlarda daha zararlıdır.  Bu yüzden özellikle garajlarınızda daha dikkatli olmalısınız. Mümkün olduğunda aracınızı garajınız kapalıyken ısıtmamaya çalışın, hatta dışarı alabilirseniz önce aracı dışarı çekin sonra ısıtın.

Aracınızın egzoz borusunun tıkalı / kapalı olmadığından emin olmanız gerekmektedir. Bazen bir egzoz borusu, kar veya buz dahil olmak üzere enkaz nedeniyle tıkanabilir. Bir egzoz borusu tıkandığında, karbon monoksit gazı bir aracın içine sızabilir.

Çocuklar ya da yetişkinler birden fazla güvenlik nedeniyle aracın arkasında durmamalıdır. Tabi ki çarpma olasılığı mevcuttur ancak aynı zamanda çalışan bir arabanın arkasında durmak sağlığımızı tehdit eden gazları solumamıza neden olabilir.

İlginizi Çekebilecek Benzer Yazılar

Egzersiz Sonrası İçin Vegan Protein Topları Yapın Özellikle spor sonrası protein toplarına ihtiyaç duyan kesime hitap ediyor. Protein topları genelde yüksek miktarda protein ve karbonhidrat içerir. ...
Kuru Burunları Rahatlatmak İçin 8 Doğal Yöntem Burun akıntısı rahatsız edici bir rahatsızlık olsa da, spektrumun diğer ucunda, aşırı kuru bir burun da aynı derecede rahatsız edici olabilir. Burun d...
Geceleri Oluşan Baş Ağrısı Nedenleri Baş ağrısının arkasındaki en yaygın nedenler stresli bir yaşam, gerilim, depresyon ve iş baskısını içerebilir. Baş ağrısı soğukta ve ateşten muzdari...
Evde Yağ Yakmak İçin Yapabileceğiniz 11 Hareket Kilo kaybı söz konusu olduğunda, çoğumuz sadece yoğun kardiyo egzersizleriyle mümkün olduğuna inanıyoruz. Bununla birlikte, esneklik egzersizleri de...
Endomorf Vücutlar İçin Endomorf Diyet Planı Endomorf Diyeti, endomorph vücut tipine sahip kişilerde kilolarını kontrol etmek ve zayıflamak için hazırlanmış vücut tipi diyet planlarından biridi...