Türkiye’de Bulunan Kuş Evleri

Türk toplumu olarak aslında hayvanlara değer veriyoruz. Özellikle de iyi şans getirdiklerine inanılan kuşlara. Türkler olarak kuş sevgisini çocuklarımıza da aşılamaktan geri çekinmediğimizi yetiştirdiğimiz ve neredeyse çocuklarımıza emanet ettiğimiz güvencinler, muhabbet kuşları vb. gibi evcil hayvanlara bakarak dışarıdan kolayca anlaşılabilmektedir.

1760 Yılında Mehmed Tahir Ağa tarafından yaptırılan Ayazma Cami’sindeki Kuş Köşkü

Kuş sevgisi özellikle de kuşlar için yapılan ayrıntılı kuşevleri tarafından kanıtlanmıştır. Bu küçük sığınaklar, cami, medrese, kütüphane, ev, mezar, köprü ve sarayların dış cephelerinde insan ve hayvanların ulaşamayacağı yüksek seviyededir. Kuşevleri, kuşlara sığınak sağlamanın yanı sıra, kuşların rastgele bir şekilde yuva yapmaktan ve kuş pisliği ile çevreyi kirletmekten kaçınarak avluyu temiz tutmaya yardımcı olur. Kuşevleri de dini bir vizyonu yerine getirir. Bir insanın bir kuş evi inşa etmesi halinde, iyi işler kazanacağına inanılır, çünkü kuşlar oraya sığınmaktadır.

Osmanlı döneminde estetik önemli bir unsurdu. Bu dönemde inşa edilen birçok kuş yuvası, iki veya üç katlı, her biri çok sayıda çıkıntılı balkon, özenle oyulmuş korkuluklar, özenli kapı ve pencere detayları ile süslenmiş, çatı, kubbe ve tonozla taçlandırılmış minyatür saraylar gibi görünüyordu. Mimari detaylar genellikle o dönemin stilini yansıtıyordu.

Anadolu’daki en erken kuş evleri örnekleri 13. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Sivas’taki Şifaiye Medresesi (1217-1218), Konya’nın İnce Minare (İnce Minare) Medresesi (1260-1265) ve Kayseri’nin Kutlu Hatun Türbesi (1305), bilinen en eski kuş evlerini barındırmaktadır. İlk kuşevleri basit olma eğilimindeydi. Dekoratif ve gösterişli barınaklar inşa etme eğilimi sadece 18. yüzyılda başladı. Ayazma Camii (1760-1761), Yeni Valide Camii (1708-1710), Darphane-i Amire (1727) ve Selimiye Camii (1804) duvarlarına inşa edilen kuş evleri bu nadir örneklerden sadece birkaçıdır.

 

Fotoğrafların Sahibi: Caner Cangül

 

Türkiye’de Bulunan Kuş Evleri

Okuma Süresi 2 Dakika