Yoksulluk Nedir? Yoksulluk Çeşitleri

Konuda Ulaşacağınız Bilgiler

Yoksulluk Nedir?

Yoksulluk, kişilerin hayatını idame ettirmek için gereken temel ihtiyaçların eksikliği ya da bunları karşılayamama durumudur. Sözlük anlamı bu iken aslında yoksulluk bölgeden bölgeye değişebilen bir durumdur. Bu yüzden yoksulluğun bir başka tanımı da: Yaşadığı yer için beklenen belli bir asgari yaşam standardının karşılayamama ya da bu standardın altında kalma ile ilgili sosyal bir durumdur.

Yoksulluk dediğimiz kavram olarak zamanla değişse de genelde gıda, sağlık, eğitim gibi temel ihtiyaçları karşılayamam ya da bu haklardan / ihtiyaçlardan mahrum kalma durumudur. Bu tür kişiler genelde toplumdan uzaklaşmaktadırlar.

Yoksulluk, maddi kaynakların ve zenginliklerin hem küresel hem de ulusal alanda düzensiz dağılımının bir sonucudur. Düzensiz dağılıma örnek verecek olursak: Türkiye’nin 2016 yılında kişi başı milli geliri 21,146  dolar idi. Hepimiz biliyoruz ki bu sadece bir ortalama. Yani Türkiye’de yaşayan küçük bir grup insan bu milli gelirin çok büyük bir yüzdesine sahip. Kişi başı milli gelir eğer herkese eşit dağıtılsaydı yoksulluk diye bir kavram Türkiye için geçerli olmayabilirdi. Ancak düzensiz dağılımı sonucu Türkiye’de yoksulluk kavramı gelişmiştir.

Yoksulluk Çeşitleri

Sosyologlar yoksulluk kavramını çeşitli kriterlere göre gruplandırmıştır. Onlar göre bir kaç çeşit yoksulluk vardır. Şimdi de bu yoksulluk kavramlarının tanımına bakalım.

Mutlak Yoksulluk: Neredeyse her bölgede aynı anlama gelmektedir. Mutlak yoksulluk, kişilerin en temel ihtiyaçlarını karşılayamaması durumudur. Bunlar gıda, giysi ve barınak yoksunluğu ile karakterizedir.  Genelde açlık sınırı olarak bilinir. Miktar olarak değişse de aslında kriterleri değişmez. Türkiye’de ki açlık sınırı: 1,544 TL olarak belirlenmiştir. (4 kişilik bir aile için-Ekim2017 Verisi Kaynak)

Nispeten (Nispi) Yoksulluk: Birinin yaşadığı sosyal ve ekonomik çevredeki kriterlere bağlı olarak değişen yoksulluk çeşididir. Nispeten yoksulluk, birinin yaşadığı toplumda veya toplulukta normal kabul edilen minimum yaşam standartlarını karşılamak için gerekli araç ve kaynaklardan yoksun olduğunda ortaya çıkar. Örneğin, dünyanın birçok yerinde, kapalı tesisat, bir zenginliğin göstergesi olarak görülüyor; ancak endüstriyel toplumlarda bunun kabulü ve bir hane halkında yokluğu yoksulluğun bir işareti olarak algılanıyor.

Gelir Yoksulluğu: Bir hanenin, temel yaşam standartlarına erişmek için o hanenin üyeleri için gerekli görülen ulusal bir asgari geliri karşılamaması durumunda ortaya çıkan yoksulluk türüdür. Genelde haberlerde çıkan “yoksulluk sınırı” tabiri ile ifade edilmektedir. Türkiye’de 4 kişililik bir ailenin yoksulluk sınırı 5,030 TL olarak belirlenmiştir. (Ekim 2017 Verisi)

Dönemsel Yoksulluk: Yoksulluğun yaygın olduğu ancak belirli bir süreliğine devam ettiği bir durumdur. Bu türden yoksulluk, savaşı, ekonomik kriz ya da durgunluk ya da gıda ve diğer kaynakların dağılımını bozan doğal olaylar ya da felaketler gibi bir toplumu bozan belirli olaylarla bağlantılıdır.

Toplu Yoksulluk: Genelde uzun süreden beri devam eden ve küresel kriterlere göre yoksul sayılan kitleler için kullanılır. Bu yoksulluk biçimi nesiller boyu uzanan zaman zarfında devam eder. Eski kolonize edilmiş yerleşim yerlerinde, savaş nedeniyle dağılmış / harap olmuş yerlerde ve Asya’nın, Orta Doğu’nun, Afrika’nın büyük bölümünün ve Orta ve Güney Amerika’nın bir bölümünün de dahil olduğu küresel ticarette ağır biçimde sömürülen ya da küresel ticarete katılımdan dışlanan yerler arasında yaygın bir durum olarak karşımıza çıkar.

Yoğun Kolektif Yoksulluğu: Daha çok metropol gibi yerlerde halkın yoksul kesiminin bir yerde toplanmasıyla ve bu durumun devam etmesiyle alakalı bir yoksulluktur. Bu bölge grup olarak yoksul yaşamaya devam eder. İçinden yoksulluk sınırını aşan az sayıda kişi vardır ve bunlarda bir süre sonra orayı terk eder. Bu yüzden burası mütemadiyen yoksul bölgesi olarak kalır.

Durum Yoksulluğu: Bir insanın veya bir ailenin, kaynakların kıt olmadığı ve çevrelerindeki kişilerin genellikle iyi yaşadığı gerçeğine rağmen, temel ihtiyaçlarını karşılamak için gerekli kaynakları güvence altına alamaması durumunda ortaya çıkar. Vaka yoksulluğu, ani işsizlik, çalışamama veya yaralanma veya hastalık nedeniyle üretilebilir. İlk bakışta bireysel bir durum gibi görünse de aslında toplumsal bir özelliktir, çünkü nüfuslarına ekonomik güvenlik sağlayan toplumlarda görülme olasılığı düşüktür.

Olası Yoksulluk (Yoksulluk Potansiyeli): Bu durum aslında en yaygın olan yoksulluk türlerinden biridir. Pek fazla gündeme gelmese de aslında bu yoksulluk daha yaygındır. Bilinçlenme ile alakalıdır. Bir kişi ya da bir hanenin gerekirse 3 ay hayatta kalmasına yardımcı olacak kadar servete sahip olmadığı zaman ortaya çıkar. Türkiye’de yaşayan bir çok kişi bu grupta yer alıyor. İstihdam edildiği sürece yoksul olmayabilirler, ancak maaşları kesilirse hemen yoksulluk sıfatını taşıyan gruba girerler.

 

Pin It on Pinterest